Yapılan araştırmalar günde 1-2 saatten fazla televizyon izleyen 0-3 yaş arası çocukların duygusal gelişimlerinin, sosyal ortamlara uyumlarının, insanlara yakınlık gösterme- onları anlayabilme, yaşıtlarına ilgi gösterme ve onlarla iletişim kurma becerilerinin gelişiminde gecikme ve yetersizlik olduğunu göstermektedir. 4-7 yaş arası çocuklarda ise fazla ve uygunsuz televizyon izlemenin somut-soyut kargaşası yarattığı, dil ve sosyal gelişimde eksikliklere yol açtığı, çocukların dünyaya ilişkin aşırı kaygılı düşünceler içine girdikleri gözlenmiştir. Bu yaş çocuklar televizyonda gördükleri her şeyi somut olarak algılar ve olduğu gibi uygulamaya çalışırlar, şiddeti içselleştirir ve neredeyse doğal ve kendini korumaya yönelik ve aslında zararasız bir şey gibi görürler.  Televizyonda ölenler az sonra dirilir sadece kötüler ölür gibi düşüncelere kapılırlar. Seyrettikleri şeyler o dönemlerde görülen doğal çocukluk dönemi korkularını abartılı ve kalıcı hale getirebilir, uyku düzenleri bozulabilir, yalnız kalmaktan korkmaya başlayabilirler. Genel olarak fazla televizyon izleyen çocuklar etrafa karşı ilgisiz, seslenildiğinde bakmayan, göz teması kurmayan, yaşıtlarına karşı ilgisiz, sosyal-duygusal iletişime girmeyen, kendi halinde, cansız nesnelerle aşırı ilgili, düzgün konuşamayan, cümle kuramayan çocuklar olarak gözümüze çarpıyor.

Televizyon konusunda çocuklarımız açısından biz yetişkinler neler yapmalı, neler yapmamalıyız?
Her şeyden önce çocukların pek çok davranışta olduğu gibi televizyon izleme davranışında da yetişkinleri model aldıklarını akılda tutmak gerekli. Çocuğumuza televizyonu kapat deyip yan gözle ona bakıyor veya onu yatağa gönderir göndermez ya da her boş vaktimizde televizyonu açık tutuyorsak bu konuda iyi bir örnek olduğumuz söylenemez. Bu nedenle kendi televizyon tiryakiliğimizi kısıtlamak, evde paylaşılan ortak zamanlarda farklı etkinlikler yapmak önemli.
Televizyonu açmak sabah ilk işlerimizden biri olmamalı. İzlemesek bile sesini duymak, her odada bir televizyonu açık bulundurmak çocuklarımız açısından da kendi açımızdan da doğru olmayacaktır.
Yatak odasında televizyon olmasın.
Çocuklarımızın izlediği programları yakından takip edelim ve onlara uygun olup olmadığını denetledikten sonra seyretmelerine izin verelim.  Çocukların her sevdiği program onlara uygun olmayabilir, bu kararı verecek olan ve bu konuda tek sorumlu biz büyükleriz. Çocuklara uygun olmayan programları onların yanında izlememeye gayret edelim. İlk üç yaşta dil gelişimi tamamlanmadığından televizyon çocuklara çok kısıtlı olarak mümkünse hiç izlettirilmemeli.
Çocuklarınızın televizyonda izlediklerini mantık süzgecinden geçirebilmeleri, gördüklerini gerçekmiş- mutlak doğruymuş gibi kabullenmeden önce kendi kafalarında tartmaları- yorumlamaları, anlatılanlar dışındaki alternatif açıklamaları düşünebilmeleri için onlarla birlikte televizyon izleyin ve yorumlarda bulunun. Böylece çocukların yaşamdaki olasılıkları da değerlendirebilme, üzerlerinde tartışma becerileri de gelişmiş olur.

Akşam yemeği gibi ailece yapılan etkinliklerde televizyon kapalı olmalı.
 Anne-babalar özellikle küçük çocukları yedirirken televizyonu oyalayıcı bir araç olarak sık sık kullanırlar. Bu şekilde gelişen yemek yeme alışkanlığı tıkınmanın, bir iş yapmanın ötesine geçmiyor ve çocukların uygun bir yemek yeme  uslubu gelişmiyor. Çocuğunuzun televizyon izlerken korktuğu bir görüntü olduğunda hemen kapamak yerine bu sahneyi onunla tartışmak, yorum yapmak korkunun kalıcı hale gelmemesini sağlamak açısından  önemli ve gereklidir.

Çocuğumuz televizyona aşırı meraklıysa kendimize şu soruları sormalıyız:
• Ailece yapılan etkinlikler çocuğa yeterli gelmiyor mu? Sıkıcı mı geliyor?
• Televizyon aslında bir dadı görevi mi yapmaktadır?
• Anne-baba çocuğuna farklı ilgi alanları bulma konusunda ne kadar beceriklidir?
• Kendi işimizi yapabilmek veya dinlenebilmek için zaman zaman çocuğu televizyona yönelten bizler miyiz aslında?

Dr. Özlem Mestçioğlu