Hayatın ilk yılları, insanın gelecekteki davranışlarını yönlendiren ve biçimlendiren temellerin atıldığı bir dönemdir. Yaşamın ilk yıllarında, çocuğun öğrenmesindeki ilk rehber, öncelikle anne baba olmak üzere yakın çevresindeki kişiler ve bu çevrede gelişen olaylardır. Çocuk büyüdükçe, yavaş yavaş dış dünyayla da iletişim kurmaya başlar.  Çocuğun sosyal yaşamla iletişim kurmaya başladığı dönemde, hayatına giren en önemli unsur okuldur. Özellikle okul öncesi dönemde yuva, çocuk için sosyal ve eğitimsel anlamda bir ihtiyaçtır. İşte bu derece önemli bir seçimde, anne baba olarak çocuğumuz için en uygun okulu seçebilmek için bazı soruları kendi kendimize sormamız gerekir.
Çocuğum için en uygun okul hangisi?
Okul seçerken nelere dikkat etmeliyim?
Çocuğumun gelişimini hangi okul en iyi şekilde destekleyebilir? Yukarıdaki sorular kendimize soracağımız ilk sorulardır. Elbette bu soruların cevabı kişiye göre değişiklik gösterecektir. Ancak belli noktalarda, anne baba olarak fikir birliğine varmak çocuğumuzun gelişimi için önemlidir. Bu dönemde, okul seçimi son derece dikkatli yapılması gereken bir seçimdir.

Çocuğun anaokuluna başlama yaşı ne olmalıdır? Her çocuğun gelişim hızı farklıdır. Çocuğun okula başlamaya hazır olup olmadığını  değerlendirirken, sadece takvim yaşı değil bunun yanı sıra olgunluk düzeyinin de göz önünde bulundurulması gerekir. Bu konuda giyinme, yemek yeme, elini yüzünü yıkama, tuvalet gibi kendi öz bakım becerilerini yerine getirip getirmediği önemli bir kıstas olabilir. Ayrıca “akranlarıyla ve yetişkinlerle” olan iletişimi ve paylaşımları da size fikir verebilir. 

Okul Seçiminde Nelere Dikkat Etmeli?
Okul seçiminde okulun özelliklerinin, ailenin ve çocuğun beklentilerine ve özelliklerine uygunluğu önemlidir. Ailelerin beklentisi, anne babanın eğitimi, kişilik yapısı, gelir durumu, yetiştirildiği ve içinde yaşadığı  sosyokültürel ortam ve sosyo-ekonomik koşullara göre değişkenlik gösterir.  Örneğin bazı aileler için, okulda alacağı notlar ve sınav yarışlarındaki başarı en önemli konu iken, bazı aileler de sosyal, dil ve spor alanlarında çocuğun desteklenmesine daha çok önem verebilir. Ancak temel olarak çocuğumuza okul seçerken;

Okulun konumu (çocuğun ev-okul arasındaki mesafeyi güvenli bir şekilde gidebilmesi),
Sınıf mevcudu,
Okulda sunulan ders dışı etkinlikler (resim, müzik, jimnastik vb. etkinlikler),
Eğitim materyalleri,
Eğitim programı (çocukların bireysel farklılıklarına cevap verecek şekilde düzenlenip düzenlenmediği)
Öğretmenlerin özellikleri (eğitim, deneyim vb.)
Okuldaki Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri: Anaokulunda çocuk gelişimi konusunda deneyimli bir psikologun bulunması, yuva seçimindeki önemli koşullardan birisidir. Çocukların gelişim süreçlerinin takip edilmesi, bu konuda aileyi bilgilendirmek ve uygun şekilde yönlendirmek çok büyük önem taşımaktadır. Çünkü olası bazı sıkıntılar, her konuda olduğu gibi erken yaşta tespit edildiği taktirde, daha hızlı ilerleme kaydedilmekte ve çocuğun eğitim hayatını, sosyal hayatını etkileyen başka zorluklara dönüşmesi önlenebilmektedir. Çocuklardaki bu belirtileri ve değişiklikleri dikkatle gözlemlemek ve başka bir problemin işareti olduğunu keşfedebilmek uzmanlık ve deneyim gerektirmektedir.
Sınıfların ve okulda çocukların kullanımına ayrılan alanların büyüklüğü (bahçe, etkinlik odaları vb.),
Anaokulunda çocukları ilkokula hazırlamak için yapılan çalışmalar: Özellikle okul öncesi dönemde amaç “bilgiyi öğretmek” değil bilgiyi öğrenebilmesi için gereken becerilerin kazandırılmasıdır.
Disiplin kurallarının Uygulanma Yöntemi: Çocukların ortak bir alanda nasıl davranacaklarına ilişkin kurallar ve bu kuralların nasıl uygulandığı çok önemlidir. Bazen bu uygulamalar çocuğumuzun “okula” tepki geliştirmesine neden olacak uygulamalar haline gelebilir.
Sağlık Sorunlarını Çözme Yöntemi: Okulda sürekli bir doktor, hemşire ya da sağlık uzmanı var mı ya da acil durumlarda nasıl bir yöntem izleniyor? (ambülans ihtiyacı vb.) Okulun temizliği ve hijyenik koşullar öncelik vereceğimiz konular olabilir.  

Bütün bu konular dikkate alınarak seçim yapılmasına rağmen yine de zaman zaman okul-aile-çocuk üçgeninde sorunlar yaşanabilir. Ancak önemli olan bu sorunlara karşılıklı olarak nasıl yaklaşıldığı ve nasıl ele alındığıdır. Anaokulu dönemi (3-6 yaş), çocuklarımızın ilk defa “okul” ile tanışacağı, “evden” dış dünyaya adım atacağı, kendi dünyasının (anne,baba ve yakın çevre) dışına çıkmaya başlayacağı ve akranlarıyla çok daha yoğun iletişim kurmaya başlayacağı bir dönemdir. Çocuklarımızın yaşadıkları olumlu veya olumsuz deneyimler, daha sonraki okul deneyimlerini de etkileyecektir. Bu nedenle, özellikle anaokulu döneminde (3-6 yaş),  okul çocuk için korkulacak bir yer değil, oyun oynayacağı, eğleneceği, öğreneceği, orada olmaktan keyif alacağı bir yer konumunda olmalıdır. Bu olumlu duygularla ilkokula başlayan çocuk, daha yoğun akademik faaliyetlerin içine girecek olsa bile “ilkokula hazır” olacaktır. 

Kaynak: Fatma Çiğdem Gökçen “Çocuğum Okula Başlıyor” Morpa Yayınları: 2004 İstanbul
Uzm.Psik.Danışman Neşe Karaca